Τι είναι η κλειστοφοβία και τι την προκαλει;

Τι είναι η κλειστοφοβία και τι την προκαλει;

Σίγουρα , όλοι έχουμε έστω έναν φίλο που αρνείται να μπει με το ασανσέρ στο 8 όροφο του γραφείου του που εργάζεται ή πάντα να χρησιμοποιεί τις σκάλες.  Υπάρχει μια περίπτωση να είναι υπέρ της φυσικής κατάστασης, αλλά οι πιθανότητες είναι, αυτός να είναι κλειστοφοβικός. 


Κλειστοφοβία διαβάζουμε πως ορίζεται :


 Η αγχώδης διαταραχή που χαρακτηρίζεται από παράλογο φόβο των κλειστών ή των μικρών χώρων. Τα άτομα με κλειστοφοβία συχνά περιγράφουν πως  νιώθουν την αίσθηση ότι παγιδεύονται χωρίς έξοδο, ή διέξοδο αποφυγής.


Όταν κάποιος νιώθει ότι περιορίζεται ο ζωτικός του χώρος (safe zone), οι πάσχοντες αναφέρουν τυπικά συμπτώματα μιας κρίσης πανικού, όπως εφίδρωση, δύσπνοια, υπεραερισμός, έλλειψη αέρα κλπ. Μερικοί άνθρωποι έχουν ακόμη και ακραίες αντιδράσεις όπως λιποθυμία ή και στομαχική παλινδρόμηση.


Ως προς την αιτία της κλειστοφοβία, η επικρατούσα θεωρία είναι ότι είναι το αποτέλεσμα ενός συνδυασμού περιβαλλοντικών και γενετικών παραγόντων.


Κατ ‘αρχάς, αν είχατε μια τραυματική εμπειρία που να έχετε κλειδωθεί ή περιοριστεί σε ένα μικρό χώρο όπως ένα ντουλάπι , στο τέλος αυτή η ανάμνηση του κινδύνου (είτε πραγματική είτε φανταστική) μπορεί να οδηγήσει σε μια ακραία αντίδραση  αν βιώσετε  παρόμοιες καταστάσεις αργότερα στη ζωή σας.

 Αυτό που προαναφέραμε δεν ισχύει μόνο για εμπειρία που βίωσε κάποιος ως παιδί, ορισμένοι πάσχοντες από αυτή τη φοβία έχουν αναπτύξει για πρώτη φορά αρνητική αντίδραση σε ερεθίσματα κλειστού χώρο ως ενήλικες.

Μπορεί να μείνετε για ένα χρονικό διάστημα σε κλειστό χώρο σε οποιαδήποτε ηλικία και λόγω του προγραμματισμού στον εγκέφαλό σας, το συνδέετε ως τραγική κατάληξη .


Η εμφάνιση μπορεί να είναι ως αποτέλεσμα ενός μοναδικού γεγονότος ή λόγω επαναλαμβανόμενης παρατηρήσης ή έκθεσης στο αρνητικό ερέθισμα. 






Φοβία με παρατήρηση 

 Για παράδειγμα, αν μπείτε σε έναν μαγνητικό τομογράφο MRI μπορεί να προκληθεί η έναρξη της κλειστοφοβίας κατά την ενήλικη ζωή, μιας και κάποιος ενδεχομένως μπορεί να βομβαρδίζει και να συσχετίζει τις σκέψεις του επανειλημμένα με δημοσιεύματα των τρομακτικών ιστοριών από ανθρώπους που θάφτηκαν ζωντανοί ή κόλλησαν σε ορυχεία .  

Τα παιδιά που βλέπουν τους γονείς να ταλαιπωρούνται από μια κλειστοφοβική εκδήλωση μπορούν επίσης να αποκτήσουν επίσης την φοβία, όπου προηγουμένως δεν έδειξαν σημάδια της. Φυσικά, σε αυτή την περίπτωση τα παιδιά μπορεί να έχουν προδιάθεση σε αυτό μέσω της γενετικής τους, κληρονομικότητα . Πράγματι, η ένωση φαίνεται να είναι πιο πιθανό να συμβεί σε άτομα με γενετική προδιάθεση στο άγχος.

 Αυτό υποδηλώνει ότι υπάρχει μια εξελικτική συνιστώσα για αυτή την κατάσταση?

 Είμαστε προγραμματισμένοι εκ των προτέρων για να αναγνωρίζουμε και να φοβόμαστε εχθρικά περιβάλλοντα και να ανταποκρινόμαστε κατάλληλα.

Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, αιώνες πριν, προκειμένου η ανθρωπότητα να επιβιώσει έπρεπε να φοβόμαστε ώστε να αποφευχθεί η παγίδευση ή ασφυξία. Μέσω  αυτού του μηχανισμού, που κάποτε ήταν απαραίτητος για την επιβίωσή μας, εξακολουθεί να είναι εύκολα επανενεργοποιείται  όταν κάποια άνθρωποι έρχονται αντιμέτωποι με στρεσογόνες καταστάσεις. (σίγουρα βέβαια είναι ένας μηχανισμός και σήμερα μας είναι χρήσιμος για την επιβίωση, αλλά η έκθεσή μας στην ακραία φύση δεν είναι τόσο συχνή όπως τότε)

Η δημιουργία αντιγράφων ασφαλείας από γενιά σε γενιά μέσω του γενετικού παράγοντα ακόμα  δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητά.


Οι νευροεπιστήμονες ανακάλυψαν ότι ένα μικρό τμήμα του εγκεφάλου που

επεξεργάζεται τη μνήμη και τις συναισθηματικές αντιδράσεις όπως ο φόβος και η επιβίωση και δίνει απαντήσεις στο “fight or flight” , που ονομάζεται αμυγδαλή, έχει σχέση με την κλειστοφοβία. 

Τέλος έχουν μελετηθεί ασθενείς με τέτοιες κρίσεις άγχους και διαπιστώθηκε ότι είχαν γενικά μια ιδιαίτερα μικρή αμυγδαλή που τους οδήγησε να αντιδρούν υπερβολικά σε κοινά ερεθίσματα που σχετίζονται με διαταραχές πανικού. Σε κλειστοφοβικούς αυτό μπορεί τελικά να προδηλώνει την αντίδραση πανικού, όταν ο πάσχων είναι κυριολεκτικά σε μια δύσκολη θέση που δέχεται ένα αρνητικό ερέθισμα.


 Μερικές πληροφορίες ακόμα για την κλειστοφοβία :

  •  H κλειστοφοβία εμφανίστηκε για πρώτη φορά σε ιατρικά περιοδικά στη δεκαετία του 1870 με 2 περιπτώσεις στο Παρίσι κατά τη διάρκεια ενός χρόνου , παράλληλα με την αύξηση της αστικοποίησης της πόλης.
  • Το  2,5 – 10% του παγκόσμιου πληθυσμού πάσχει από κλειστοφοβία .
  • Οι πάσχοντες από αποφρακτική άπνοια ύπνου μερικές φορές ξυπνούν τη νύχτα έχοντας την αίσθηση της κλειστοφοβίας. Κατά ειρωνικό τρόπο, η συνιστώμενη θεραπεία CPAP η οποία περιλαμβάνει να φορά κάποιος μια μάσκα που χρησιμοποιεί ήπια πίεση του αέρα για να κρατήσει τους αεραγωγούς ανοιχτούς, συχνά αποφεύγεται λόγω των καταγγελιών ότι φορώντας τη μάσκα προκαλεί τους ασθενείς να αισθάνονται κλειστοφοβία.


Πηγή : Multiple White Matter Volume Reductions in Patients with Panic Disorder: Relationships between Orbitofrontal Gyrus Volume and Symptom Severity and Social Dysfunction Jun Konishi, Takeshi Asami, Fumi Hayano, Asuka Yoshimi, Shunsuke Hayasaka, Hiroshi Fukushima, Thomas J. Whitford, Tomio Inoue, Published: March 24, 2014 http://dx.doi.org/10.1371/journal.pone.0092862

About Author

Antonios Kalentzis

Ο Αντώνιος Καλέντζης είναι ο εμπνευστής και ιδρυτής του Psychologized Project . Διατηρεί γραφείο στην Πάτρα και είναι μέλος του Βρετανικού Συλλόγου Ψυχολόγων καθώς και του διεθνούς Συλλόγου Καθοδηγητικών Ψυχολόγων (Coaching Psychology). Έχει περισσότερες από 500 ώρες διδακτική εμπειρία στον κλάδο της Ψυχολογίας σε Πανεπιστήμια και φορείς τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς επίσης είναι Επιστημονικός συνεργάτης σε Διεθνή περιοδικά Ψυχολογίας. www.Antonioskalentzis.eu | psychologized@gmail.com

Related posts

Γιατί μερικοί άνθρωποι δυσκολεύονται να είναι ευτυχισμένοι;

 Όλοι μας έχουμε διαβάσει τα τελευταία χρόνια αρκετά άρθρα που σχετίζονται με την αυτοβελτίωση βασισμένα σε έρευνες στο επιστημονικό πεδίο της θετικής ψυχολογίας . Ταυτόχρονα, τα ποσοστά άγχους, κατάθλιψης και αυτοτραυματισμού συνεχίζουν να αυξάνονται  παγκοσμίως. Είμαστε λοιπόν καταδικασμένοι να...

Διαβάστε επίσης

Social Media και εθισμός

Πρέπει πραγματικά να εκπαιδεύσουμε τους νέους σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα κοινωνικά μέσα ενημέρωσης θα μπορούσαν να τους κάνουν να αισθάνονται για τον εαυτό τους και πως αυτό θα μπορούσε ακόμη και να συνδεθεί με την...

Διαβάστε επίσης

Άγχος & αναβλητικότητα : Τι μπορώ να κάνω;

“Αναβλητικότητα”…. μια λέξη και πίσω από αυτήν κρύβονται πολλοί στόχοι που θα μπορούσαμε να είχαμε επιτεύξει.  Όλοι μας έχουμε περάσει μια περίοδο αναβλητικότητας με μεγάλη δυσκολία να επανέλθουμε. Τι μπορούμε να κάνουμε , όμως, όταν γίνεται κομμάτι της καθημερινότητάς...

Διαβάστε επίσης